Aktualitet

Propozimi prej 12 pikash i Kinës për armëpushim: Një luftë e padobishme për të gjithë, Rusi-Ukrainë të nisin bisedimet për paqe

Shkruar nga Liberale
Propozimi prej 12 pikash i Kinës për armëpushim: Një

Kina bëri thirrje për një armëpushim midis Ukrainës dhe Moskës dhe nisjen e bisedimeve të paqes në një propozim prej 12 pikash për t'i dhënë fund luftimeve që filluan një vit më parë.

Pekini pretendon se ka një qëndrim neutral në luftë. Por Kina ka thënë gjithashtu se ka një "miqësi pa kufi" me Rusinë dhe ka refuzuar të kritikojë pushtimin e saj, në Ukrainë, apo edhe t'i referohet asaj si një pushtim. Ajo ka akuzuar Perëndimin për provokimin e konfliktit me pretendimin se "ka ndezur zjarrin” duke i ofruar Ukrainës armë mbrojtëse.

Shtetet e Bashkuara kanë thënë gjithashtu se Kina po përgatitet t'i ofrojë Rusisë ndihmë ushtarake , diçka që Pekini thotë se nuk ka prova. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme kineze Wang Wenbin e ka quajtur akuzën "asgjë më shumë sesa shpifje dhe vetëm shpifje".

Ka dyshime nëse Kina mund të shihet si një ndërmjetës i ndershëm.

Kina dhe Rusia kanë përafruar gjithnjë e më shumë politikat e tyre të jashtme për të kundërshtuar rendin aktual ndërkombëtar liberal të udhëhequr nga SHBA. Ministri i Jashtëm Wang Yi ripohoi fuqinë e lidhjeve të tyre dypalëshe kur u takua me presidentin rus Vladimir Putin në Moskë këtë javë.

Zëdhënësi i Departamentit të Shtetit, Ned Price, tha të enjten se SHBA do të rezervonte gjykimin mbi propozimin, por se besnikëria e Kinës me Rusinë nënkuptonte se ajo nuk ishte një ndërmjetës neutral. “Ne nuk do të donim të shohim asgjë më shumë se një paqe të drejtë dhe të qëndrueshme ... por ne jemi skeptikë”.

Para se të publikohej dokumenti, i titulluar "Pozicioni i Kinës për zgjidhjen politike të krizës në Ukrainë", presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy e kishte quajtur atë një hap të parë të rëndësishëm përfshirjen e Kinës.

"Unë mendoj në përgjithësi, se fakti që Kina filloi të flasë për paqen në Ukrainë, mendoj se nuk është keq," tha ai në një konferencë shtypi të enjten me kryeministrin e Spanjës.

Dokumenti 12-pikësh i lëshuar të premten në mëngjes nga Ministria e Jashtme e Kinës kërkon gjithashtu fundin e sanksioneve perëndimore të vendosura ndaj Rusisë dhe bën thirrje për masa për të parandaluar sulmet ndaj civilëve dhe objekteve civile, për t’i ruajtur objektet bërthamore të sigurta, për të krijuar korridore humanitare për civilët dhe për të siguruar eksportin e drithërave pas ndërprerjeve që frynë çmimet globale të ushqimeve.

Ai përsëriti kryesisht qëndrimet kineze të mbajtura prej kohësh, duke përfshirë garantimin e "sovranitetit, pavarësisë dhe integritetit territorial" të të gjitha vendeve.

“Dialogu dhe negociatat janë e vetmja rrugëdalje e mundshme për të zgjidhur krizën në Ukrainë”, thuhet në propozim. Propozimi nuk ofroi detaje se çfarë forme duhet të kenë bisedimet, ndonjë parakusht ose cilat vende duhet të përfshihen, por tha se "Kina është e gatshme të vazhdojë të luajë një rol konstruktiv në këtë drejtim".

Propozimi gjithashtu bëri thirrje për t'i dhënë fund "mentalitetit të Luftës së Ftohtë" - termi standard i Kinës për atë që ajo e konsideron si hegjemoninë e SHBA-së dhe mirëmbajtjen e aleancave të tilla si NATO. - “Siguria e një vendi nuk duhet të ndiqet në kurriz të të tjerëve. Siguria e një rajoni nuk duhet të arrihet duke forcuar apo zgjeruar blloqet ushtarake”, thuhet në propozim. “Interesat legjitime të sigurisë dhe shqetësimet e të gjitha vendeve duhet të merren seriozisht dhe të trajtohen siç duhet.”

Kina abstenoi të enjten kur Asambleja e Përgjithshme e OKB-së miratoi një rezolutë jodetyruese që i kërkon Rusisë t'i japë fund armiqësive në Ukrainë dhe të tërheqë forcat e saj. Është një nga 16 vendet që votuan kundër ose abstenuan ashtu sikurse në pothuajse të pesë rezolutat e mëparshme të OKB-së për Ukrainën.

Rezoluta, e hartuar nga Ukraina në konsultim me aleatët e saj, kaloi 141-7 me 32 abstenime, duke dërguar një mesazh të fortë në prag të përvjetorit të parë të pushtimit të Ukrainës, duke  e lë Rusinë më të izoluar se kurrë.

Kina ka thënë se konflikti aktual "nuk është diçka që dëshiron ta shohë" dhe ka thënë vazhdimisht se çdo përdorim i armëve bërthamore do të ishte plotësisht i papranueshëm, duke nënkuptuar se nuk pranon deklaratën e Putinit se Rusia do të përdorte "të gjitha mjetet në dispozicion" për të mbrojtur territoret.

“Konflikti dhe lufta nuk i sjellin dobi askujt”, thuhej në propozim.

“Të gjitha palët duhet të ruajnë racionalitetin dhe përmbajtjen… të mbështesin Rusinë dhe Ukrainën që të takohen me njëra-tjetrën, të rifillojnë dialogun e drejtpërdrejtë sa më shpejt të jetë e mundur, gradualisht të promovojnë de-përshkallëzimin dhe relaksimin e situatës dhe më në fund të arrijnë një armëpushim gjithëpërfshirës”, thuhet në deklaratë.

"Armët bërthamore nuk duhet të përdoren dhe nuk duhet të zhvillohen luftëra bërthamore" – thuhet në deklaratën e Kinës. Shi Yinhong, një profesor i marrëdhënieve ndërkombëtare në Universitetin Renmin të Pekinit, tha se propozimi i Kinës ishte i nevojshëm, por jo i ri.

"Propozimi i paqes i Kinës nuk ndryshon, por kombinon qëndrimet e saj gjithëpërfshirëse për krizën dhe luftën në Ukrainë," tha Shi. “Kina e ndjen të nevojshme të përsërisë neutralitetin e vetë-perceptuar në këtë moment, për të shpëtuar disa përfundime ndërkombëtare duke kritikuar jo vetëm NATO-n, por edhe duke dalluar ose u distancuar nga sjellja e Rusisë”, tha Shi. Pozicioni i Kinës “gjithmonë mbetet shumë larg preferencës së Rusisë, por ende përballet me kritika nga Perëndimi dhe aleatët e tij”, tha Shi. Ndërsa asnjëra palë nuk ka të ngjarë të pajtohet që Kina të luajë një rol ndërmjetësues, apo edhe t'i kushtojë shumë vëmendje propozimit kinez, Pekinit i duhej të qartësonte qëndrimin e tij, tha ai.

Propozimi vjen pasi marrëdhëniet SHBA-Kinë kanë arritur një nivel historik të ulët mbi Tajvanin, mosmarrëveshjet mbi tregtinë dhe teknologjinë, të drejtat e njeriut dhe veprimet agresive të Kinës në Detin e Kinës Jugore.

/Përgatiti: Liberale.al/

Liberale Newsroom

Poll
SHQIPENGLISH