Analizë

Thomas Friedman: Pse pushtimi i Gazës dhe të menduarit 'një herë e përgjithmonë' janë të gabuara për Izraelin

Shkruar nga Liberale
Thomas Friedman: Pse pushtimi i Gazës dhe të menduarit 'një

Thomas Friedman*

Kur korrespondentja e gazetës "Times" në Izrael, Isabel Kershner, i kërkoi kohët e fundit një shoferi të ushtrisë izraelite, Sai Levy, të përshkruante qëllimin e pushtimit të afërt izraelit të Gazës, ai tha diçka që tërhoqi vërtet vëmendjen time. "Do të bëhet për të rikthyer nderin e Izraelit," tha ai. “Qytetarët po llogarisin tek ne për të mposhtur Hamasin dhe për të hequr kërcënimin nga Gaza një herë e përgjithmonë”.

Me kalimin e viteve, kam mësuar se tre nga fjalët më të rrezikshme në Lindjen e Mesme janë "një herë e përgjithmonë".

Të gjitha organizatat islamike/xhihadiste – Talibanët, Hamasi, ISIS, Al-Kaeda, Xhihadi Islamik Palestinez, Hezbollahu, Houthis – kanë rrënjë të thella në shoqëritë e tyre. Në të njëjtën kohë, ekziston një ushtri e pafund të rinjsh, shumë prej të cilëve nuk kanë punuar ose nuk kanë qenë kurrë në një marrëdhënie: një kombinim vdekjeprurës që ua bën atyre më të thjeshtë për t'u mobilizuar për akte të paimagjinueshme.

Dhe kjo është arsyeja pse deri më sot asnjë nga këto organizata nuk është eliminuar “një herë e përgjithmonë”. Por ata mund të izolohen, delegjitimohen dhe priten kokat – siç ka bërë Amerika me ISIS-in dhe Al Kaedën. Por kjo kërkon durim, saktësi, shumë aleatë dhe alternativa që kanë legjitimitet brenda shoqërive nga dalin këta të rinj.

Dhe kështu më lejoni të them me zë të lartë dhe qartë atë që kam thënë në heshtje në rubrikat e mia të fundit: jam dakord me Presidentin Biden kur ai tha për "60 Minutes" se do të ishte "një gabim i madh për Izraelin që të ripushtonte Gazën".

Unë besoj se një veprim i tillë mund ta kthejë humbjen poshtëruese të Izraelit nga Hamasi në një krizë strategjike morale dhe ushtarake afatgjatë. Është një krizë që mund të bllokojë Izraelin në Gaza, të tërheqë SHBA-në në një luftë tjetër në Lindjen e Mesme dhe të minojë tre nga interesat më të rëndësishme në politikën e jashtme amerikane tani: të ndihmojë Ukrainën të çlirohet nga Rusia për t'u bashkuar me Perëndimin, të tërheqë Kinën dhe të formojnë një bllok pro-amerikan që do të përfshijë Egjiptin, Izraelin, vendet e moderuara arabe dhe Arabinë Saudite, të cilat mund të kundërbalancojnë Iranin dhe të luftojnë kërcënimin global të islamit radikal.

Nëse Izraeli hyn në Gaza tani, ai do të hedhë në erë "Marrëveshjet e Abrahamit", do të destabilizojë më tej dy nga aleatët më të rëndësishëm të Amerikës (Egjiptin dhe Jordaninë) dhe do ta bëjë të pamundur normalizimin me Arabinë Saudite. Këto janë pengesa të mëdha strategjike. Ai gjithashtu do të lejojë Hamasin të ndezë vërtet zjarrin në Bregun Perëndimor dhe të fillojë një luftë atje midis kolonëve hebrenj dhe palestinezëve. Irani gjithashtu do të përfitojë nga situata.

Objektivi numër një strategjik i Iranit për Izraelin është të sigurojë që ai të mbetet i bllokuar në Bregun Perëndimor, i joshur për të ripushtuar Libanin jugor dhe, në skenarin më të mirë, për të rimarrë Gazën.

Në këtë rast Izraeli do të dobësohej moralisht, ekonomikisht dhe ushtarakisht dhe nuk mund të kërcënonte kurrë programin bërthamor të Iranit dhe ambiciet hegjemoniste.

Çfarë duhet të bëjë Izraeli për të siguruar që një sulm si ai i nisur nga Hamasi të mos ndodhë më kurrë? Nuk e di për momentin. Megjithatë, në asnjë rrethanë Izraeli nuk duhet të fillojë një luftë në një nga pjesët më të populluara të botës. Kjo do të shkatërrojë ekonominë izraelite dhe pozitën e saj ndërkombëtare.

Biden duhet të kuptojë se Netanyahu është i papërshtatshëm për ta menaxhuar këtë luftë, në mënyrë racionale. Pas një disfate kaq kolosale, gjëja më unifikuese që mund të bëjë Netanyahu është të thërrasë zgjedhje të reja në Izrael pas gjashtë apo nëntë muajsh – dhe të shpallë se nuk do të kandidojë. Duke i dhënë fund karrierës së tij politike, izraelitët mund të besojnë se çfarëdo vendimi që ai të marrë tani për Gazën do të ketë të bëjë vetëm me interesin kombëtar. Ai nuk do të ketë në mendje interesat e tij personale, duke ndjekur një fitore të madhe ushtarake afatshkurtër që mund t'i japë elektoratit izraelit si kompensim për asgjësimin që ka pësuar.

Një nga redaktorët më të mirë ushtarakë të Izraelit, Amos Harel i Haaretz, shkroi të premten: “Ka një përzierje të çuditshme njerëzish në udhëheqjen e Izraelit. Nga njëra anë, është një kryeministër i paaftë, një figurë pothuajse shekspiriane, e cila përballet me rrezikun personal të një fundi të turpshëm të një karriere të pamohueshme brilante. Përballë tij është një staf ushtarak i pushtuar nga faji. Kjo nuk është një recetë e përsosur për të marrë vendime të informuara.”

Nëse Izraeli do të shpallte sot se ka vendosur të mos pushtojë Gazën për momentin, do t'u jepte gjithashtu kohë aleatëve të tij të mendonin se si të ndërtonin – me palestinezët – një alternativë ndaj Hamasit. Një veprim i tillë do t'i fitonte Izraelit një mbështetje të madhe globalisht dhe do t'i lejonte botës ta shihte Hamasin për atë që është: ISIS-in e territoreve palestineze.

"Në botën e sotme, ajo që ndodh në fushën e betejës mund të përmbyset në fushën e informacionit, kështu që beteja e historisë është po aq e rëndësishme sa beteja në terren," tha John Arquila, profesor në pension i strategjisë në Shkollën Pasuniversitare Detare.

Autoriteti Palestinez nën Presidentin Mahmud Abbas është i dobët, i korruptuar dhe i paaftë për të menaxhuar Bregun Perëndimor, e lëre më Gazën. Por kjo nuk është vetëm për shkak të Netanyahut. Besoni apo jo, fakti që Abbas internoi liderin më efektiv që ka pasur ndonjëherë, ish-kryeministrin Salam Fayyad, është një faktor i madh – diçka për të cilën duhet të thërrasë çdo mik i palestinezëve, duke mos fajësuar vetëm Izraelin.

Në të njëjtën kohë, Izraeli duhet të rimendojë plotësisht çështjen e kolonëve nëse dëshiron të zëvendësojë Hamasin në Gaza. Nëse lëvizja e kolonëve vazhdon të vendosë kushtet e veta për atë që është e lejueshme në politikën izraelite dhe çfarë jo, një tjetër katastrofë në Bregun Perëndimor pritet.

Perfundimi; Thjesht bëni këtë pyetje: Nëse Izraeli do të njoftonte sot se po braktiste, për momentin, një pushtim të plotë të Gazës, kush do të ishte i lumtur, kush do të lehtësohej dhe kush do të mërzitej? Irani, Hezbollahu, Hamasi dhe Vladimir Putin sigurisht që do të mërziteshin.

*Opinionist i New York Times, shkruan për politikën e jashtme, globalizimin dhe teknologjinë.

Liberale Newsroom

Poll
SHQIPENGLISH