Kryesore

Tri ditët e Ballkanit në BE

               Publikuar në : 09:53 - 17/02/20 liberale

Nga Munihu në Bruksel, tri ditët e fundit në BE kanë pasur kryefjalë vendet e Ballkanit Perëndimor.  Rifillimi i dialogut Kosovë-Serbi dhe emërimi i një përfaqësuesi të Posaçëm të unionit, perspektiva europiane dhe rikthimi i bisedimeve për hapje të negociatave, si edhe konferenca e sotme e donatorëve për tërmetin e 26 nëntorit, e kthyen edhe njëherë vëmendjen e liderëve të BE-së tek Ballkani Perëndimor, që është gjithsesi ende larg përfshirjes në familjen europiane

Konferenca Ndërkombëtare për Sigurinë, zhvilluar javën e shkuar në Munih, ishte i pari organizim zyrtar i liderëve të BE-së që e ktheu edhe njëherë debatin mbi Ballkanin Perëndimor, qysh prej tetorit të kaluar, kur Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut iu refuzua çelja  e negociatave për anëtarësim.

Mesazhi i përcjellë se, Bashkimi Europian dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës nuk ia kanë kthyer shpinën vendeve të Ballkanit Perëndimor, vjen pas zhvillimeve të muajve të fundit nga të dy superfuqitë, të cilat duket se e kanë fokusuar edhe njëherë interesin në rajon.

Departamenti Amerikan i Shtetit do të caktonte zv/ndihmës sekretarin e shtetit Palmer si Përfaqësues të Posaçëm për Ballkanin Perëndimor, ndërsa vetë presidenti Trump do të emëronte fill ambasadorin amerikan në Gjermani, Grenell si të Dërguarin Special për dialogun Kosovë-Serbi – i ngrirë që prej prezantimit të taksës 100 përqind  ndaj mallrave serbe.

Ky i fundit do të arrinte në pak kohë konkretizimin e marrëveshjes mes dy vendeve për rivendosjen e linjës ajrore, linjës hekurudhore dhe autostradave ndërmjet dy vendeve. Marrëveshja e dytë do të nënshkruhej pikërisht në  Munih,  mes presidentëve  Thaçi dhe Vuçiç.

Emërimi thuajse në të njëjtën kohë i dy përfaqësuesve amerikanë, u pa si rimarrje e frerëve nga ana  e ShBA-së për arritjen e marrëveshjes mes Prishtinës e Beogradit,  me zërat që flisnin rreth një shkëmbimi të mundshëm territoresh.  Një plan i kundërshtuar nga Gjermania, e cila i druhet hapjes së “plagëve” të kufijve në Ballkan, shkoi nga takimet e shpeshta për normalizim të dialogut udhëhequr nga shefja e politikës së Jashtme, Federica Mogherini tek mbetja pezull e tyre, ndërsa kryeministri Haradinaj u duk se nuk ua vuri veshin as këshillave të kancelares Merkel dhe presidentit Macron në samitin e Berlinit, prillin e kaluar, duke mos e hequr taksën 100 përqind për mallrat serbe.

Liderët e Kosovës, do të dilnin të zhgënjyer nga ky takim pasi prisnin së paku një premtim mbi liberalizimin e vizave për qytetarët kosovarë, ndërsa vetë Thaçi do të shprehej se nuk mund të kishte marrëveshje mes dy shteteve pa rolin e ShBA-së, duke lënë të kuptohej se plani amerikan nuk ishte varrosur.

Thirrjet e ShBA-së për heqjen e taksës  nga qeveria e Kosovës  do të përsëriteshin, pasi Albin Kurti do të merrte detyrën e kryeministrit të Kosovës, ku mes urimeve Sekretari i Shtetit Pompeo i kërkoi kreut të qeverisë së Kosovës heqjen e taksës. Ky i fundit i mbetet qëndrimit të reciprocitetit mes dy shteteve. I pranishëm në Konferencën për Sigurinë, Kurti do të përplasej me presidentin Vuçiç, duke kritikuar rolin e presidentëve në marrëveshjen mes dy shteteve dhe planet për këmbim të territoreve.

“Kosova ende është pjesë e Serbisë sipas Rezolutës 1244 dhe se Kosovën ende nuk e kanë njohur gjysma e shteteve anëtare të OKB dhe më shumë se gjysma e popullatës botërore”, mësohet t’i ketë thënë presidenti Vuçic kryeministrit të Kosovës, si përgjigje ndaj pohimeve të Kurtit se bota duhet të ndihmonte tanimë Serbinë të çlirohej nga Kosova, pasi e kishte ndihmuar këtë të fundit të çlirohej nga Serbia më parë.  Kurti, i cili ka kritikuar edhe marrëveshjen e firmosur për  linjën hekurudhore si të paautorizuar nga qeveria e tij, do të kundërshtonte edhe idenë e Minishengenit, ku në vend të kësaj do të dilte me një propozim të ngjashëm me një “Plan Marshall”, për një integrim njëherësh të të gjithë vendeve të Ballkanit Perëndimor, të cilat ndodhen në faza të ndryshme me Serbinë dhe Malin e Zi, të ngecura në kapitujt e negociatave dhe Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut, ende jashtë tyre.

Presidenti Thaçi do të kërkonte edhe njëherë angazhimin e BE-së për liberalizimin e vizave për qytetarët kosovarë, ku siç pretendon ai Kosova i ka plotësuar kushtet e kërkuara dhe se qytetarët ndihen të mashtruar nga Bashkimi Europian.

Për të treguar se BE nuk i ka kthyer shpinën Ballkanit Perëndimor, por edhe për të treguar praninë në rajon përballë influencës amerikane -e cila duket se po punon për mbylljen sa më shpejt të një marrëveshjeje mes Serbisë dhe Kosovës-, Shefi i politikës së Jashtme të Bashkimit Evropian, Josep Borell, pritet që sot në takimin e ministrave të Jashtëm të unionit, të hedhë propozimin për emërimin e një përfaqësuesi të posaçëm për Ballkanin Perëndimor, përkatësisht për bisedimet Kosovë – Serbi, ndërsa emri më i lakuar për këtë detyrë është ai i ministrit  të Jashtëm të Sllovakisë, Miroslav Lajçak.

Interesi i shtuar  për Ballkanin Perëndimor u vu re edhe ditën e djeshme, ku Presidenti i Këshillit Evropian, Charles Michel, mbajti një takim joformal me përfaqësuesit e gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor në Bruksel, një ditë para Konferencës Ndërkombëtare të Donatorëve organizuar nga BE  për të mbështetur Shqipërinë në përballjen me pasojat e tërmetit të nëntori të vitit të kaluar.

Në  këtë takim morën  pjesë   presidentja e Komisionit Evropian, Ursula van der Leyen, kryeministri i Kroacisë Andrej Plenkoviq në cilësinë e shefit të qeverisë që ka kryesimin e radhës së BE-së si dhe përfaqësuesi i lartë për politikë të jashtme dhe siguri, Josep Borrell, si edhe presidentët e vendeve të rajonit, me përjashtim të Shqipërisë përfaqësuar nga  kryeministri Edi Rama.

Sipas burimeve brenda BE-së, ky takim u thirr  për të diskutuar për rrugën e vendeve të rajonit drejt përafrimit me BE-në, përgatitjen e samitit të Zagrebit që zhvillohet më 6 dhe 7 maj të këtij viti dhe angazhimin e BE-së për të ndihmuar në tejkalimin e problemeve në rajon.

Bashkimi Evropian e sheh edhe këtë takim si dëshmi se rajoni i Ballkanit Perëndimor dhe procesi i zgjerimit mbeten prioritetet, përkundër pengesave që janë paraqitur në këtë proces.

Para takimit, Presidenti i Këshillit Europian, Charles Michel, do tw  shprehej se takimi ishte  mundësi për të rikonfirmuar perspektivën europiane të Ballkanit Perëndimor.

“Sonte do të jetë një mundësi për të rikonfirmuar perspektivën evropiane për partnerët tanë të Ballkanit Perëndimor. Ne duhet ta thellojmë bashkëpunimin tonë strategjik për çështje si ndryshimi i klimës, multilateralizmi dhe politika e jashtme”, shkruante  Michel.

Muaj pas vetos sw vendosur nw samitin e Brukselit dhe pas deklaratave tw kancelares Merkel se tema  e negociatave do tw rikthehej nw tryezwn e BE gjatw marsit, presidenti Macron  do tw shprehej tw premten se Franca do tw ishte  gatshme të hiqte  dorë nga bllokimi i hapjes së bisedimeve për anëtarësim në Bashkimin Europian për Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut, nëse Komisioni Europian do të japë një vlerësim pozitiv për ecurinë e të dy vendeve.

“Ne duhet të shohim se çfarë thotë Komisioni, lidhur me përparimet e pritura nga Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut, për këto çështje. Dhe në funksion të parakushteve që unë kisha parashtruar, nëse rezultatet janë pozitive dhe besimi vendoset, atëherë ne do mund të jemi në gjendje që ta hapim bisedimet”, deklaroi presidenti Macron, gjatw Konferwncws pwr Sigurinw nw Munih.

Komisioneri për Zgjerimin, Varhelyi,  i cili pak kohë më parë vizitoi Tiranën dhe Shkupin, duke pohuar përparimin me reformat, do të thoshte se rekomandimi i mëparshëm i Komisionit është ende i vlefshëm”, dhe se Komisioni është i mendimit se “duhet të hapen bisedimet me Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut”.

Edhe kryeministri kroat  Plenkoviç është shprehur i kënaqur pas ndryshimit të qëndrimit të presidentit Macron ndaj zgjerimit, ndërsa ka thënë se bisedimet do të vijojnë edhe me vendet e tjera skeptike si Holanda dhe Danimarka.

Kryeministri Rama, i pranishëm si në Konferencën e Munihut ashtu edhe në takimin joformal në Bruksel, e ka lexuar si sinjal pozitiv mesazhin e presidentit Macron, por megjithatë ka folur për durim.

“Unë dëshiroj t’ju them se nuk kemi pse ushqejmë veten me iluzione dhe dëshira të skajshme edhe pse shumë legjitime. Le të presim me durim dhe të punojmë me këmbëngulje ashtu siç do të punonim po të ishin hapur negociatat”, do të thoshte kryeministri.  Dje kryeministri shqiptar do të shprehte shpresën që metodologjia e re e zgjerimit të BE të jetë një platformë mirëkuptimi mes vendeve anëtare.

Kryeministri Rama, do të ndalej edhe tek pritshmëritë  në Konferencën e Donatorëve që mbahet sot në Bruksel.

“Po kështu, për ne, Shqipërinë, nesër është dita e madhe, sepse kemi konferencën e donatorëve për përballimin e situatës pas tërmetit dhe po shpresoj shumë se do të gjejmë mjaftueshëm solidaritet e mbështetje për të ecur përpara me rindërtimin”, do të thoshte kryeministri, ndërsa ministri për Rindërtimin, Ahmetaj ka deklaruar se presin që nga kjo konferencë të mblidhen rreth 300 deri në 350 milionë euro, ndërsa një shumë nën këtë shifër do ta vendoste qeverinë përballë vështirësie serioze financiare për të përballuar në kohë pasojat e tërmetit, ndërsa më herët Komisioni Europian ka dhuruar 15 milionë euro në ndihmë të të dëmtuarve nga tërmeti i 26 nëntorit. Të pamundur për ta përballuar me buxhetin e shtetit koston e rindërtimit, megjithatë Shqipëria ka bërë që edhe e hëna të jetë një tjetër ditë në BE që ka në qendër  Ballkanin Perëndimor, ku veç ndihmës financiare ndihet një klimë më pozitive drejt afrimit të vendeve kandidate në dyert e negociatave.

Metodologjia e re e zgjerimit, Rama: Shpresoj të jetë platformë mirëkuptimi brenda BE

Para fillimit të takimit të djeshëm  joformal në Bruksel, Rama tha se do të diskutohet për metodologjinë e re të zgjerimit të BE për të cilën ai shpreson se do të jetë një platformë mirëkuptimi mes vendeve anëtare.

Po ashtu kryeministri shqiptar falënderoi Charles Michel dhe të gjithë anëtarëve të takimit të sotëm BE- Ballkan Perëndimor për shtysën e procesit të zgjerimit të BE.

“Të gjithë u ulën paksa me vështirësi sot në Bruksel, kështu që është një lloj sinjali se mbërritja për ne nuk do të jetë e lehtë.

Por, në të njëjtën kohë i jemi shumë mirënjohës Presidentit të Këshillit të ri Evropian dhe të gjithëve këtu që po bëjnë shumë përpjekje për t’i dhënë shtysë procesit.”- tha Rama.

Padyshim kjo deklaratë ka qenë për Francën, Danimarkën dhe Holandën të cilat vitin e kaluar i mohuan Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut hapjen e negociatave. Por duket se këtë vit shanset me metodologjinë e re janë shtuar pasi Presidenti francez Macron tha se nëse KE do të dërgojë një raport pozitiv për dy vendet, atëherë negociatat duhet të hapen.

Metodologjia e re, Presidentja e KE: I hap rrugë negociatave para Samitit të Zagrebit

Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen është shprehur qartazi se metodologjia e re për zgjerimin e BE i hap rrugë negociatave të Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut para Samitit të majit në Zagreb.

Ajo u shpreh në Bruksel se metodologjia e re duhet të rifitoje besimin e ndërsjelltë tek procesi i zgjerimit dhe krijon perspektivë të besueshme për Ballkanin Perëndimor.

“Sonte, siç e dini kishim prioritet Ballkanin Perëndimor në Komision dhe e dini që është në interesin e përbashkët ta kemi sa më afër Bashkimit Europian Ballkanin Perëndimor. E dini që kemi rishikuar metodologjinë tonë dhe pas rishikimit kjo metodologji duhet të krijojë dhe rifitojë besimin e ndërsjellë te procesi sepse përshpejton status quo-n e reformave dhe nga ana tjetër krijon perspektivë të besueshme për Ballkanin Perëndimor që t’i bashkohen në të ardhmen BE-së.

Gjithashtu i hap rrugën Maqedonisë së Veriut dhe Shqipërisë për të nisur negociatat për anëtarësim në BE mundësisht para Samitit të Zagrebit. Në lidhje me samitin po përgatisim një paketë investimesh nga Komisioni dhe shpresojmë që Këshilli të japë dritën jeshile në këtë aspekt. Nesër do të mbahet Konferenca e donatorëve për Shqipërinë me qëllim që të ngremë fonde për rindërtimin pas tërmetit të rëndë që ka goditur Shqipërinë. Faleminderit”– tha Ursula von der Leyen. /Gazeta Liberale

Tags: , , , , ,

KOMENTO (0)

Shkruaj nje koment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

* *

Back