Kryesore

SPAK me pak

               Publikuar në : 10:04 - 10/07/19 Suadela Balliu

Presioni i kohës dhe i ndërkombëtarëve për Reformën në Drejtësi, duket se po çon  në ngritjen e Strukturës së  Posaçme Antikorrupsion edhe me më pak se 10 prokurorë.

Por ndërsa 12 kandidatë presin të kalojnë vetingun, ata duken të vendosur në kushte jo të barabarta gare dhe rezultatet mund të çojnë në përmbysje të listave të fituesve, gjë që do të vononte edhe më shumë formimin e saj.

Suadela Balliu

Korriku ishte muaji i premtuar për ngritjen e strukturave të rëndësishme të Reformës në Drejtësi e ndërsa kjo e fundit është kryefjala në gojët e të gjithëve; atyre që e promovojnë, anatemojnë apo edhe ndërkombëtarëve që e kanë përparësi të axhendave, rruga drejt krijimit të Gjykatës Kushtetuese, Strukturës së Posaçme Antikorrupsion apo Byrosë Kombëtare të Hetimit, duket se do të kërkojë kohë edhe përtej këtij muaji.

Megjithëse kreu i KLP-së, Gent Ibrahimi do të deklaronte se brenda këtij muaji do të jetë gati lista për në SPAK, nga të 22 kandidatët vetëm 10 prej tyre e kanë kaluar procesin e vetingut, ndërsa 12 të tjerët presin ende kontrollin.

Intervistimi i kandidatëve  ka nisur prej dy ditësh, sipas një rendi emëror dhe siç ka bërë me dije Ibrahimi deri në fund të javës.

Por ndërsa kontrolli i verifikimit të pasurisë dhe të figurës, thënë ndryshe vetingu –  që aktualisht kryhet nga KPK dhe KPA e më vonë nga një Komision i Posaçëm -, është kushti i parë i sigurisë që duhet të plotësojë kandidati para caktimit apo me emërimit  në detyrë, kreu i KLP-së do të shprehej se për renditjen sipas sistemit të pikëzimit, nuk do të priten përfundimet e vetingut për 12 kandidatët e tjerë.

Pas intervistimit, sipas Ibrahimit, do të nisë ushtrimi aritmetikor i vendosjes dhe mbledhjes së pikëve, që do të sjellë në fund edhe listën e fituesve sipas Këshillit të Lartë të Prokurorisë.

Sipas Ibrahimit, KLP do të bëjë renditjen e të 22 kandidatëve, ndërsa më pas ata që do të jenë të gatshëm për të shkuar në SPAK do të kalojnë vetingun.

Procedura  që vjen e përmbysur për më shumë se gjysmën e kandidatëve dhe nguti për të mos pritur që të gjithë kandidatët ta nisin garën në kushte të barabarta, duket se vjen si urgjencë për ta ngritur sa më shpejt Strukturën e Posaçme Antikorrupsion, e cila nga po kjo urgjencë mund edhe të ngrihet fillimisht me më pak se dhjetë anëtarë. Më herët Ibrahimi do të shprehej se 15 do të ishte numri më i mirë i mundshëm nisur nga rrethanat, edhe pse ai do të ishte dakord që numri të shkonte në 20 deri në 25.

Kjo duket se e fut procesin e përzgjedhjes dhe ngritjes së SPAK në një qerthull edhe më të ndërlikuar, që ose do t’i jepte përparësi kandidatit që e ka kaluar vetingun,  ose në një rast edhe më të paparashikueshëm mund të përjashtonte  të renditurit në krye të listës, nëse rezultojnë të pakalueshëm në veting.

Sesa do të jetë numri i prokurorëve të SPAK, Ibrahimi është shprehur se për këtë, KLP ia jep vetes të drejtën për të marrë një vendim. Ajo që dihet me siguri është se ata do të jenë të listuar në 15-shen e parë të listës, por që gjithashtu do të kenë kaluar edhe fazat e vetingut në Komisionin e Pavarur të Kualifikimit  apo në Kolegjin e Posaçëm të Apelimit. Nëse SPAK do të ngrihet fillimisht me pesë, tetë apo dhjetë anëtarë, është një vendim që KLP-së i duhet ta marrë në një moment të dytë. Por Ibrahimi nuk e fsheh që brenda do të ketë nuanca pragmatizmi, që lë të kuptohet se për hir të presionit të kohës apo të ndërkombëtarëve mund ta nisë punën edhe me gjysmë kapaciteti e që nuk mund të përjashtoheshin skenarët e zvarritjes së dosjeve pikërisht nga numri i vogël i prokurorëve. Pretendime të ngjashme u përdorën edhe me rastin e hetimit të dosjes “339”, ku kryeprokurorja e përgjithshme e përkohshme do të shprehej se ishin rreth 700 CD me materiale audio-përgjimesh dhe vetëm dy prokurorë të ngarkuar me të.

“Ne kemi nevojë ta fillojmë SPAK-un, por kemi edhe nevojë që ky organizëm të mos përmbytet nga punët, por të ketë një numër të caktuar prokurorësh që të bëjnë punën siç duhet”, do të shprehej në një intervistë Ibrahimi.

Presioni

Pak ditë më parë, ambasadori i BE-së, Luigi Soreca në një status në Tëitter do të thoshte se ishte koha e krijimit të  SPAK dhe sjelljes së Gjykatës Kushtetuese përsëri në funksionalitetin e saj. “Pasi të përfundojë rigorozisht verifikimi i kandidatëve, SPAK do të lejojë  të përmirësojë më tej luftën e saj kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, ndërsa Gjykata do të jetë në gjendje të sqarojë të gjitha çështjet e pazgjidhura që kanë të bëjnë me të drejtat kushtetuese, duke përfshirë çështjet e zgjedhjeve”, do të shprehej Soreca.

Po ashtu, kreu i Komisionit të Ligjeve në Parlament, Ulsi Manja do të shprehej se, duke u nisur nga procesi i përzgjedhjes së anëtarëve të Gjykatës Kushtetuese nga Këshilli i Emërimeve në Drejtësi, brenda 20 korrikut Gjykata Kushtetuese do të ishte funksionale.

Por presidenti ka kohë 30 ditë nga marrja e listës prej KED për të emëruar gjyqtarin e Gjykatës Kushtetuese nga kandidatët e renditur në tre vendet e para të listës.  Nisur nga debati mes maxhorancës dhe presidentit dhe kërkesën e kësaj të parës për shkarkimin e tij dhe nga kritikat e ashpra të Metës ndaj reformës në drejtësi, të cilën e ka cilësuar si “Ramaformë”, presidenti mund ta shfrytëzojë të gjithë kohën në dispozicion – edhe pse në rast se ai nuk e zgjedh brenda 30 ditëve, kandidati i parë në listë konsiderohet  i emëruar -,  gjë që do e vononte krijimin e Kushtetueses, përtej afateve të parashikuara nga Manja.

Por Ibrahimi ka bërë të qartë se brenda korrikut do të ndodhin intervistat, pikëzimi dhe renditja e kandidatëve. Një listë fituesish sipas KLP-së, edhe pse ajo mund të përmbyset më vonë, nga rezultatet e vetingut. Por për krijimin e SPAK, vendimin nuk e merr KLP, ka sqaruar Ibrahimi, për aq kohë sa këta kandidatë fitues  nuk kalojnë shkallët e vetingut. Pas korrikut KLP do të jetë në pritje, sepse ky i fundit merret me profesionalizmin, ndërsa vetingu me integritetin dhe Ibrahimi nuk e ka përjashtuar mundësinë që ndonjë nga kandidatët të mos e kalojë.

Procesi i intervistimit është ndjekur edhe nga ndërkombëtarët dhe veç pyetjeve nga anëtaret e Këshillit të Lartë të Prokurorisë – regjistruar me audio dhe video -, nuk kanë munguar edhe pyetjet nga ndërkombëtaret kryesisht nga Mishel Lakomy e misionit Opdat.

Ndërkombëtarët

Veç pyetjeve profesionale, nga zonja Lakomy kanë ardhur edhe pyetje nëse kandidatët kanë qenë ndonjëherë të kërcënuar dhe si kanë reaguar në raste të tilla apo nëse kanë pasur presion nga eprorët.

Në dy ditët e para të javës janë intervistuar  Altin Dumani ende në pritje të vetingut, Arben Kraja i konfirmuar, Anton Martini ende jo e po ashtu edhe  Anita Jella dhe  Besim Hajdarmataj, Donika Prela dhe Besnik Muçi të dy  në KPA dhe  Doloreza Musabelliu ende e pakonfirmuar. Ndërsa të tjerët do të vijojnë të intervistohen me radhë deri ditën e premte, në tetë të intervistuar vetëm një kandidat është ka marrë plotësisht certifikatën e drejtësisë.

Në fund, prokurorët që do të dalin fitues për Strukturën e Posaçme Antikorrupsion  do të marrin në dorë hetimin  ndaj të korruptuarve dhe krimin e organizuar, për të cilën po presin të gjithë e siç do të deklaronte shefja e Operacionit Ndërkombëtar të Monitorimit, Genoveva Calavera se duam të shohim njerëzit në burg dhe asetet e krimit të sekuestruara dhe mjaftueshëm fakte, jo vetëm ligje për të treguar se sistemi është i konsoliduar.

Kandidatët që kanë kaluar vetingun

Arben Kraja

Behar Dibra

Besnik Muci (apeluar)

Donika Prela (apeluar)

Dritan Prençi

Edvin Kondili

Eneid Nakuçi

Enkelejda Millonai

Vladimir Mara

Manjola Kajana

Kandidatë pa veting

Altin Dumani

Anita Jella

Anton Martini

Besim Hajdarmataj

Doloreza Musabelliu

Dorina Bejko

Elida Karckini

Elizabeta Imeraj

Enkeleda Xhengo

Klodian Braho

Maksim Sota

Ndini Tavani

Hapat për prokurorë të SPAK

Kandidati për gjyqtar dhe nëpunës civil gjyqësor në gjykatat e posaçme kundër

korrupsionit dhe krimit të organizuar, për prokuror dhe personel administrativ në Prokurorinë

e Posaçme, dhe për drejtor dhe hetues në Byronë Kombëtare të Hetimit duhet të plotësojë

kushtet e sigurisë përpara se të caktohet apo punësohet në një nga këto pozicione. Asnjë

kandidat nuk mund të caktohet në detyrë ose të punësohet pa plotësuar këto kushte. Të njëjtat

kushte duhet të plotësohen nga çdo punonjës i Prokurorisë së Posaçme dhe Byrosë

Kombëtare të Hetimit, të cilët kryejnë funksione hetimore ose funksionet e të cilëve

mbështesin drejtpërsëdrejti hetimin. Kushtet e sigurisë para caktimit në detyrë ose emërimit

janë:

  1. a) kontrolli i verifikimit të pasurisë dhe të figurës;
  2. b) dhënia e pëlqimit për kontrollin periodik të llogarive të tyre bankare dhe të

telekomunikimeve vetjake, për të cilën kandidati plotëson dhe nënshkruan një deklaratë me

shkrim, sipas shtojcave B1 dhe B2 të këtij ligji; si dhe

  1. c) dhënia e pëlqimit prej anëtarëve të afërt të familjes për kontrollin periodik të llogarive

të tyre bankare dhe të telekomunikimeve vetjake, për të cilën anëtari i afërt i familjes plotëson

dhe nënshkruan një deklaratë me shkrim, sipas shtojcës B3 të këtij ligji.

  1. Kandidati, bashkë me kërkesën për aplikim, plotëson dhe dorëzon deklaratat e

kontrollit të pasurive dhe të konfliktit të interesit pranë institucioneve përkatëse të emërtesës.

Nëse, gjatë 180 ditëve para se të paraqiste kërkesën, kandidati ka kaluar një kontroll të kryer

prej Inspektoratit të Lartë të Kontrollit dhe Deklarimit të Pasurive dhe Konfliktit të

Interesave, i cili nuk ka rezultuar në disfavor të tij, atëherë ky kriter do të konsiderohet si i

përmbushur.

  1. Kandidati plotëson deklaratën e kontrollit të figurës, sipas shtojcës A, të këtij ligji, dhe

e dorëzon atë tek institucionet e emërtesës.

  1. Kandidati dhe anëtarët e afërt të familjes plotësojnë dhe nënshkruajnë vetëdeklarimin,

sipas shtojcës B3, të këtij ligji, sipas së cilës, nëse caktohet në detyrë apo punësohet,

telekomunikimet e tyre, si dhe llogaritë bankare do të jenë objekt vëzhgimi, si dhe heqin dorë

nga e drejta e jetës private lidhur me këto komunikime, si dhe i dorëzojnë ato tek institucionet

e emërtesës.

  1. Gjykatat e posaçme kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, Prokuroria e

Posaçme dhe Byroja Kombëtare e Hetimit krijojnë Komisionin e Posaçëm të Verifikimit të

Pasurisë dhe Figurës së Kandidatëve për të bërë verifikimin e kushteve të sigurisë para

caktimit në detyrë ose emërimit, të përbërë nga:

  1. a) dy prokurorë të Prokurorisë së Posaçme, të zgjedhur me short. Procesi i përzgjedhjes

me short monitorohet nga Avokati i Popullit;

  1. b) një gjyqtar të gjykatave të posaçme kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, i

zgjedhur me short. Procesi i përzgjedhjes me short monitorohet nga Avokati i Popullit;

  1. c) një punonjës i seksionit të hetimit financiar pranë Prokurorisë së Posaçme, i caktuar

nga Drejtuesi i Prokurorisë së Posaçme;

ç) një hetues i Byrosë Kombëtare të Hetimit, i caktuar nga Drejtori i Byrosë Kombëtare të

Hetimit.

  1. Komisioni i Posaçëm i Verifikimit të Pasurisë dhe Figurës së Kandidatëve, pasi merr

nga institucionet përkatëse të emërtesës deklaratat, sipas pikave 2, 3 dhe 4, të këtij neni,

kryen verifikimet e nevojshme për pasurinë dhe figurën dhe, brenda 120 ditëve, i dorëzon

institucionit të emërtesës një raport të hollësishëm mbi ligjshmërinë e burimeve të pasurisë

dhe pastërtinë e figurës, si dhe çdo dokumentacion tjetër mbështetës të paraqitur nga vetë

kandidatët apo institucionet shtetërore, të cilat bëhen pjesë e dosjes së kandidatit, sipas

legjislacionit në fuqi. Komisioni i Posaçëm i Verifikimit të Pasurisë dhe të Figurës së

Kandidatëve, përveç dokumentacionit të paraqitur nga vetë kandidatët, mund të kërkojë të

dhëna ose informacione zyrtare nga çdo institucion shtetëror në lidhje me kandidatët.

Komisioni i Posaçëm i Verifikimit të Pasurisë dhe të Figurës së Kandidatëve u kërkon

informacion institucioneve shtetërore, objekti i ligjshëm i veprimtarisë së të cilave lidhet me

hetimin dhe mbledhjen e të dhënave mbi pasurinë dhe figurën e individit, duke i caktuar

detyra konkrete dhe afate për përmbushjen e tyre. Institucioni shtetëror përkatës është i

detyruar që të paraqesë informacionin ose dokumentacionin e kërkuar brenda 15 ditëve nga

data e njoftimit. Këto akte bëhen pjesë e dosjes së kandidatit dhe trajtohen në përputhje me

legjislacionin në fuqi për mbrojtjen e të dhënave personale. Të dhënat dhe informacionet

zyrtare mund t’i vihen në dispozicion kandidatit, mbi bazën e një kërkese të arsyetuar dhe në

përputhje me legjislacionin në fuqi për informacionin e klasifikuar. Në rast se përhapja e

informacionit apo dokumenteve cenon informacionin e klasifikuar sekret apo sigurinë

publike, atëherë Komisioni i Posaçëm i Verifikimit të Pasurisë dhe të Figurës së Kandidatëve,

pasi njihet me to, nuk i përfshin në dosjen individuale të kandidatit dhe është i detyruar të

ruajë konfidencialitetin mbi përmbajtjen e tyre./Gazeta Liberale

(Visited 167 times, 2 visits today)

Etiketa: , , ,

KOMENTO (0)

Shkruaj nje koment

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *

* *