Ekonomi

SHIFRA E DITËS: Shqipëria me pagën reale minimale më të ulët në Europë, më e larta në Gjermani

Shkruar nga Liberale

SHIFRA E DITËS: Shqipëria me pagën reale minimale më të

Aranit Muraçi

Sa janë dhe krahasimi i pagave në të gjithë kontinentin mes vendeve anëtare dhe atyre kandidate?

Pavarësisht rritjes së fundit të pagave, në analizën e rritjes reale që merr në konsideratë rritjen e mimeve dhe të kostos së jetesës, Shqipëria mbetet e fundit në Europë. Në fakt, rritja e fundit e pagës minimale, Shqipëria në terma nominalë ka mundur të lërë pas vendin fqinj të Maqedonisë së Veriut. Zyrtarisht paga minimale është 400 Euro në Shqipëri por shumë biznese në sektorin privat nuk e zbatojnë vendimin për rritjen e pagës. Sa i përket analizës së pagës reale, Shqipëria mbetet për vitin 2024 e fundit në Europë, ndërsa Gjermania mban vendin e parë me pagat më të larta.

Viti 2024 shënon një hap të rëndësishëm drejt përmirësimit të kushteve të punës dhe të jetesës në vendet anëtare të BE-së, sepse direktiva e re e BE-së për pagat minimale duhet të hyjë në ligj deri më 15 nëntor të këtij viti.

Aktualisht nuk ka pagë minimale vetëm në 5 vende të BE-së. Njëzet e dy nga 27 shtete anëtare të BE-së kanë përcaktuar një pagë minimale kombëtare. Danimarka, Italia, Austria, Finlanda dhe Suedia nuk kanë ende një pagë minimale, kurse Qipro prezantoi një të tillë në fillim të vitit të kaluar.

Midis 10 vendeve kandidate dhe kandidate potenciale, tetë kanë një pagë minimale kombëtare. Mali i Zi, Moldavia, Maqedonia e Veriut, Gjeorgjia, Shqipëria, Serbia, Turqia dhe Ukraina kanë të gjitha një, ndërsa Bosnje dhe Hercegovina dhe Kosova ende jo.

SHIFRA E DITËS: Shqipëria me pagën reale minimale më të


Vendet Evropiane të Tregtisë së Lirë (EFTA) të Norvegjisë, Zvicrës dhe Islandës nuk kanë një pagë minimale kombëtare.
Pagat minimale për vendet e BE-së ndryshojnë shumë, me pagat minimale mujore bruto që aktualisht variojnë nga 477 € në Bullgari në 2,571 € në muaj në Luksemburg.

Paga minimale është më shumë se 2,000 € në Luksemburg, Irlandë, Holandë dhe Gjermani, ndërsa për Francën është 1,767 € dhe 1,323 € për Spanjën.
Paga minimale është nën 1000 euro në 14 nga 22 shtetet anëtare ku ka një pagë minimale kombëtare.
Shifra varion nga 360 euro në Maqedoninë e Veriut deri në 613 euro në Turqi midis vendeve kandidate dhe kandidate potenciale.
Bullgaria(477 €), vend anëtar i BE-së ka një pagë minimale më të ulët se Turqia, Serbia dhe Mali i Zi, të cilat të gjitha vende kandidate.

Shifra varion nga 360 euro në Maqedoninë e Veriut deri në 613 euro në Turqi midis vendeve kandidate dhe kandidate potenciale.
Bullgaria (477 euro) ka një pagë minimale më të ulët se Turqia, Serbia dhe Mali i Zi, të cilat të gjitha janë vende kandidate.

SHIFRA E DITËS: Shqipëria me pagën reale minimale më të

Analiza sipas vendeve në PPS

Ndryshimet në pagat minimale janë dukshëm më të vogla në standardin e fuqisë blerëse (PPS), i cili ofron edhe një krahasim më të drejtë.
PPS është një "njësi e monedhës artificiale" e përcaktuar nga Eurostat, bazuar në diferencat e nivelit të çmimeve midis vendeve. Një njësi PPS mund të blejë teorikisht të njëjtën sasi mallrash dhe shërbimesh në çdo vend të Europës.

Paga minimale, e rregulluar për PPS, aktualisht varion nga 542 € në Shqipëri (më e ulëta në Europë) në 1,883 € në Gjermani (më e larta në Europë). Logjikën e shifrave e vërteton gjatë viteve të fundit largimi masiv i shqiptarëve në Gjermani.
Përveç Gjermanisë, kjo shifër ishte mbi 1250 euro në Luksemburg, Holandë, Belgjikë, Francë, Irlandë, Poloni, Slloveni dhe Spanjë.
Përqindja e punonjësve që paguhen më pak se 105% e pagës minimale kombëtare ishte mbi 10% në pesë vende të BE-së, të cilat janë: Sllovenia (15.2%), Bullgaria (14.1%), Rumania (13.3%), Polonia (12.1%) dhe Franca (11.6%).
Ky raport ishte gjithashtu mbi 5% në 10 vende anëtare të BE-së, përfshirë Gjermaninë (6.6%).

Si përcaktohet paga minimale?

Nuk është e lehtë të përcaktosh një pagë minimale të përshtatshme. Sipas direktivës së BE-së:
“Për këtë qëllim, shtetet anëtare mund të përdorin vlera referuese treguese të përdorura zakonisht në nivel ndërkombëtar, si 60% e pagës mesatare bruto dhe 50% të pagës mesatare bruto, dhe/ose vlera referuese treguese të përdorura në nivel kombëtar."

Shifrat për vitin 2022 tregojnë se shumë vende europiane kishin raporte më të ulëta nga ky nivel.
Në vitin 2022, pagat minimale përfaqësonin më pak se 50% të pagave mesatare në 10 vende të BE-së sipas Organizatës për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (OECD). Ato përfshinin Spanjën, Hungarinë, Irlandën, Kroacinë, Lituaninë, Holandën, Çekinë, Estoninë, Belgjikën dhe Letoninë.

Ky raport ishte mbi 60% vetëm në tre shtete anëtare: Portugali (66.3%), Slloveni (61.7%) dhe Francë (60.9%). Turqia, vend kandidat, kishte një raport prej 65.2% në këtë tregues.
"Këto raporte mund të jenë mashtruese kur interpretohen me fjalë," paralajmëron Organizata Ndërkombëtare e Punës (ILO) pasi pagat minimale janë relativisht të larta në disa vende, për shembull në Francë.

Pagat minimale reale ranë në shumicën e vendeve anëtare të BE-së kur inflacioni arriti nivelet më të larta në vitin 2022. Edhe në vendin tonë pavarësisht rritjes nominale, analiza e të dhënave tregon se pagat reale mbeten më të ulëta në Europë. OECD bën thirrje për rishikime të rregullta për të mbrojtur standardin e jetesës së punënjësve me paga të ulëta. - "Është e rëndësishme që pagat minimale statutore të rregullohen vazhdimisht," thuhet në raportin e OECD "Pagat minimale në kohë inflacioni në rritje".

Direktiva e BE-së synon të vendosë një kornizë mbi:

* përshtatshmërinë e pagave minimale ligjore
* promovimin e negociatave kolektive për përcaktimin e pagave;
* rritjen e aksesit efektiv të punënjësve në të drejtat e tyre për mbrojtjen e pagës minimale.

/Liberale.al/

Liberale Newsroom

Poll
SHQIPENGLISH