Ekonomi

SHIFRA E DITËS: 70 vjet për të arritur standardet e BE-së, çfarë duhet të bëjmë për të ecur më shpejt?

Shkruar nga Liberale.al

SHIFRA E DITËS: 70 vjet për të arritur standardet e BE-së,

Samiti i Investimeve në Ballkanin Perëndimor 2024, i organizuar nga Banka Europiane për Rindërtim e Zhvillim në Londër mblodhi krerët e qeverive nga 6 vende të rajonit. Gjatë hapjes së samitit, presidenteja e BERZH, Odile Renaud-Basso, theksoi se edhe pse rajoni ka bërë një progres të konsiderueshëm gjatë dekadës së fundit, por shtoi se ende ekziston një hendek i ndjeshëm midis rajonit dhe Bashkimit Europian.

Sipas një studimi të ri të BERZH-së mbi konvergjencën me standardet jetësore të BE-së, duhen mes 40 dhe 70 vjet, ose edhe më shumë, për të mbyllur këtë hendek me Ballkanin Perëndimor.

Renaud-Basso theksoi se është koha për të njohur forcat dhe potencialin e vërtetë ekonomik të vendeve të Ballkanit Perëndimor. Po ashtu, ajo shprehu gatishmërinë e BERZH për të bashkëpunuar ngushtë me Komisionin Evropian dhe qeveritë e rajonit në zbatimin e Planit të Rritjes së BE për Ballkanin Perëndimor, duke parë në këtë një mundësi për të sjellë investime dhe reforma të nevojshme.

Renaud-Basso gjithashtu theksoi potencialin e madh të investitorëve në rajon, duke përmendur regjimet e favorshme të tatimit të fitimit të korporatave, forca punë konkurruese dhe perspektivën e qartë të integrimit në Bashkimin Europian. Ajo shtoi se njerëzit e rajonit janë të arsimuar mirë, shumë të kualifikuar dhe shumë prej tyre janë sipërmarrës të talentuar.

Lidhur me zhvillimin, ajo shtoi se rajoni duhet të përqendrohet në tri prioritete kryesore.

Së pari, është e nevojshme që vendet e Ballkanit Perëndimor të përshpejtojnë procesin e tyre të gjelbërimit. Investimet e shtuara në fushën e energjisë rinovueshme, si dhe në rrjetet elektrike dhe në efikasitetin e energjisë, do të ndihmojnë në rritjen e rezilienecës së rajonit ndaj sfidave të ardhshme në fushën e energjisë dhe konkurrueshmërisë ekonomike.

Së dyti, përmirësimi i standardeve të qeverisjes publike duhet të jetë një prioritet, duke përfshirë reformën e ndërmarrjeve shtetërore, luftën kundër korrupsionit dhe përdorimin e teknologjisë dixhitale.

Së treti, përhapja e hapësirave për tregti dhe investime është thelbësore. Integrimi më i thellë në zinxhirët globalë të vlerave do të jetë kyç për rritjen e konkurrueshmërisë dhe inovacionit. BERZH ka investuar mbi 18 miliardë euro në rajon, me një shifër rekord prej 1.63 miliardë euro vetëm vitin e kaluar.

Në samit u vu në dukje se të gjashtë vendet e Ballkani Perëndimor 6 kanë një Produkt i Brendshëm Bruto (PBB) për frymë i rregulluar me fuqinë blerëse (PPP)) që është më pak se gjysma e mesatares së BE-së. Sipas BERZH përmirësimi i cilësisë së qeverisjes mund të ndihmojë në ndryshimin e tendencave demografike sidomos në Shqipëri. Rajoni ka bërë hapa pas në standardet e qeverisjes vitet e fundit, duke zgjeruar hendekun me vendet homologe në BE dhe gjetkë.

BERZH vuri në dukje se, hendeku i PBB-së midis rajonit tonë dhe BE-ja është ngushtuar në dy dekadat e fundit, por ritmi i konvergjencës është ngadalësuar që nga kriza globale e viteve 2008-09.

Teksa nevojiten dekada ose më shumë për të arritur mirëqenien e shteteve të BE-së, pyetja kryesore që shtrohet është: Çfarë mund të bëhet për të përshpejtuar normën e konvergjencës? Ekspertët e BERZH mendojnë se Reformat mund të bëjnë ndryshim. Të gjithë janë dakord se duhet bërë më shumë për të bërë një ekonomi tregu më të qëndrueshme dhe më mirëfunksionale. Por cilat reforma ka të ngjarë të dëshmojnë më shumë efektive në përshpejtimin e konvergjencës? Konkretisht, konvergjenca mund të jetë përshpejtuar nga: qeverisja më e mirë, nxitja e lidhjeve ndërkufitare dhe nxitja e ekonomisë së gjelbër.

Zonat që kërkojnë vëmendje të veçantë përfshijnë joefektivitetin e përgjithshëm të institucioneve shtetërore, gjykatat, mungesa e mbrojtjes për të drejtat e pronësisë dhe pronës intelektuale, dhe niveli i lartë i korrupsionit. BERZH evidenton se qeverisja e dobët nuk është vetëm pengesa kryesore për investitorët, por edhe dekurajim për popullsinë vendase, duke inkurajuar të rinjtë të emigrojnë.  Prandaj edhe vlerësohet se hapja më e madhe ndaj tregtisë dhe investimeve do ta bëjë rajonin më konkurrues.

Liberale Newsroom

Poll
SHQIPENGLISH