Arte

"Kur qentë njohin gjuhën tonë", ata kuptojnë emrat e objekteve, por disa nuk duan ta tregojnë atë

Shkruar nga Laert MIRAKU

"Kur qentë njohin gjuhën tonë",  ata kuptojnë

Përshtati dhe përgatiti për Liberale.al, Laert MIRAKU

Qentë kanë aftësinë të lidhin një fjalë me imazhin mendor të objektit të cilit i referohet, por disa zgjedhin të mos na tregojnë se dinë ta bëjnë këtë.

Nuk është mister që qentë "e kuptojnë" gjuhën tonë, çdo edukator do t'ju shpjegojë se, me kalimin e kohës dhe përsëritjes (dhe me shumë kërcitje), një qen do të mësojë të shoqërojë disa tinguj ("uluni", "eja"... ) me sjelljet e ndërlidhura dhe t'i kryejë ato kur kërkohet.

Megjithatë, ka qen që kanë një fjalor të vërtetë dhe dinë të lidhin një objekt me emrin e tij, për një kohë të gjatë kjo konsiderohej një cilësi e jashtëzakonshme dhe e pranishme vetëm në ekzemplarë të rrallë.

Një studim i ri i botuar në Current Biology tregon se kjo aftësi për të lidhur një fjalë me një imazh mendor të objektit të cilit i referohet është e pranishme te të gjithë qentë dhe se disa thjesht vendosin të mos e bëjnë atë (ose të mos na lënë të shohim se ata di si ta bëjë atë).

KOMUNIKIMI I PAMUNDUR

Problemi me eksperimentet e këtij lloji të bëra me kafshë (ose me fëmijë shumë të vegjël) është se komunikimi verbal është i pamundur, dhe për këtë arsye ne duhet të krijojmë përvojën për të kapërcyer këtë kufizim.

Në rastin e qenve, fokusi është zakonisht në zgjedhjen aktive të kafshës: pronari shqipton emrin e një objekti dhe kafsha duhet të shkojë ta marrë atë dhe t'ia sjellë.

Jo gjithmonë shkon shumë mirë, në shumicën e eksperimenteve, qentë "marrin" objektin e duhur vetëm rrallë, dhe ndoshta rastësisht.

Për të shmangur ngatërrimin e subjekteve të tyre duke i detyruar ata të veprojnë, studiuesit në Universitetin Eötvös Loránd në Budapest u përpoqën të masin aktivitetin e trurit të qenve të vendosur përpara objektit emri i të cilit shqiptohej.

TOPI QË NUK ISHTE TOP

Shpjegohet më mirë, pronari shqiptoi një fjalë ("top", ose ndonjë objekt tjetër të njohur tashmë për qenin), dhe më pas i tregoi kafshës një objekt i cili mund të korrespondonte me fjalën e folur ose jo.

Reagimi i trurit të qenve kur përballen me objektin e duhur doli të ishte shumë i ndryshëm nga ai kur përballeshin me objektin e gabuar, kjo ndodh edhe te njerëzit dhe për studiuesit është një shenjë që qentë e kuptojnë emrin e objektit dhe habiten nëse nuk përputhet me atë që u tregohet.

Shkurtimisht, disa fjalë krijojnë një imazh mendor në mendjen e qenit për objektin me të cilin korrespondojnë është e mundur që kjo të jetë pasojë e zbutjes dhe e të jetuarit përkrah nesh për mijëra vjet, por do të nevojiten studime të mëtejshme për të kuptuar vërtet atë.

Liberale Newsroom

Poll
SHQIPENGLISH