Showbiz

Eutanazia: Vrasje apo jo

Shkruar nga Liberale

Božidar BANOVIĆ dhe Veljko TURANJANIN

Sfondi Eutanazia është një nga çështjet më intriguese etike, mjekësore dhe juridike që shënoi gjithë shekullin XX dhe fillimin e shekullit XXI, duke e ndarë ashpër publikun shkencor dhe joshkencor me përkrahësit dhe kundërshtarët e tij. Ajo shfaqet gjithashtu si një nga pikat ku të tre fetë kryesore (katolike, ortodokse dhe islame) kanë të njëjtën pikëpamje. Ata janë fuqimisht kundër legalizimit të vrasjeve me dëshirë, duke theksuar shenjtërinë e jetës si kriterin parësor me të cilin vendet duhet të nisin konsideratat e tyre. Duke studiuar sistemet e drejtësisë penale në botë, autorët arritën në përfundimin se çështja e privimit nga jeta zgjidhet në tre mënyra. Në radhë të parë, ne kemi vende ku eutanazia është vrasje si çdo vrasje tjetër nga kodet penale. Së dyti, më të shumtat janë shtetet ku eutanazia është vrasje e kryer në rrethana privilegji. Në vendin e tretë, në Evropën Perëndimore kemi vende ku eutanazia është një procedurë mjekësore e ligjshme, sipas kërkesave të përcaktuara me ligj.

Autorët kanë bërë një krahasim të shkurtër të zgjidhjeve që ekzistojnë në disa vende islame, ku eutanazia është një vrasje, me vendet perëndimore, ku përfaqëson procedurë mjekësore plotësisht të dekriminalizuar.

Eutanazia, d.m.th vrasja nga mëshira ose për mëshirë është problem historik dhe bashkëkohor i mjekësisë, ligjit, etikës dhe fesë, i cili reflektohet në morinë e koncepteve të ndërthurura dhe zgjidhjeve të ndryshme legjislative të kësaj çështjeje në mbarë botën. Debati për legalizimin e eutanazisë është si tërmeti, ai ndan ashpër publikun shkencor nga ai joshkencor mbi mbështetësit dhe kundërshtarët e tij, edhe pse përmes literaturës përhapet mendimi se kjo temë është ezauruar. Në vorbullën e çështjeve që hap kjo temë, ligjvënësit në mbarë botën përpiqen të gjejnë një zgjidhje praktike, për të zgjidhur në mënyrë adekuate çështjen e eutanazisë. Vija që ndan privimin e pranueshëm dhe të palejueshëm të mëshirshëm nga jeta ndër shekuj është zhvendosur vazhdimisht: në drejtim të legalizimit të eutanazisë dhe drejt ndalimit të plotë të eutanazisë. Në nivel global, ekzistojnë tre mënyra kryesore të rregullimit të vrasjes nga mëshira ose për mëshirë. Një grup vendesh e barazon atë me vrasjen e zakonshme, ndërsa grupi i dytë përfaqëson pikëpamjen se eutanazia është vrasje e privilegjuar. Së fundi, në grupin e tretë eutanazia dekriminalizohet me plotësimin e kushteve të përcaktuara. Në vendet islame, eutanazia është e ndaluar, si në Lindje ashtu edhe në Bosnjë dhe Hercegovinë. Ajo shihet si joislame dhe barazohet me vrasje. Prandaj, në vendet ku eutanazia është ligjërisht e dënueshme, dënimet variojnë nga shumë të buta deri në dënimin me vdekje, siç ishte rasti në vendet islame.

Meqenëse debati mbi legalizimin e eutanazisë aktive nuk pushon për shumë vite, mbështetësit dhe kundërshtarët e saj kanë krijuar organizata të forta që përfaqësojnë bindjet e tyre pro dhe kundër. Fokusi i problemit qëndron në pyetjen se në çfarë mase është e nevojshme të respektohet jeta e pacientëve me sëmundje terminale, dhe rrjedhimisht të jepen argumente të forta. Me fjalë të tjera, shtrohet pyetja nëse përveç të drejtës për jetë, si një e drejtë themelore e njeriut e garantuar nga Konventa Evropiane për të Drejtat dhe Liritë e Njeriut, ekziston edhe e drejta për të vdekur, e vendosur përmes së drejtës për vetëvendosje. Kështu, kundërshtarët e legalizimit të eutanazisë aktive, si argument parësor, theksojnë shenjtërinë e jetës me çdo kusht (që mbështetet kryesisht me argumente në fenë islame dhe të krishterë, të cilat ndalojnë çdo formë të vetëvrasjes), ndërsa përkrahësit e saj besojnë se detyrimi moral i mjekëve është t'i japin fund jetës së pacientit të sëmurë terminal që po vuan, por ata gjithashtu theksojnë autonominë e fortë individuale në çështjet e jetës dhe vdekjes. Shkurtimisht, si mbështetësit ashtu edhe kundërshtarët përmbledhin shumicën e argumenteve të tyre mbi konceptin e respektit për pacientin, ku ata ndajnë katër forma: një shqetësim për mirëqenien e pacientit, respektimi i dëshirave të tij, respektimi për vlerat themelore të jetës dhe respekti për pacientin, interesat e pacientit. Prandaj, ndër të tjera, çdo diskutim i eutanazisë çon në kundërshtime të bazuara në baza fetare. Argumentet laike refuzohen, sepse ato “nuk e konsiderojnë rëndësinë vendimtare të të paturit të Zotit si krijues të gjithë universit dhe qenieve njerëzore”. Ky kundërshtim fetar ndaj eutanazisë bazohet në pretendimin se vetëm dikush që nuk është fetar mund ta konsiderojë eutanazinë si një nga opsionet në jetë, por nuk mund të jetë për njerëzit që kanë një orientim fetar.

Në përputhje me besimet që mbizotërojnë në disa vende, ligjvënësit e tyre e zgjidhin çështjen e eutanazisë në përputhje me ato besime, dhe disa zgjidhje do të diskutohen më poshtë. Ndër arsyet që shpjegojnë trajtimin e ndryshëm të eutanazisë ndërmjet vendeve, sipas disa autorëve, mjekët shpesh kanë një përvojë të kufizuar në këtë fushë, sepse nuk përballen me një gjendje të tillë shëndetësore të pacientëve. Kjo deklaratë është e saktë. Për shembull, mjekët në Bosnje dhe Hercegovinë nuk kanë ndonjë përvojë me eutanazinë.

Eutanazia si vrasje

Në botë u kristalizuan tre qasje në rregulloret legjislative të kësaj çështjeje, dhe shkurtimisht do të theksojmë zgjidhjet në disa juridiksione. Do të shpjegojmë legjislacionet në të cilat eutanazia barazohet me vrasjen, si dhe legjislacionet që paraqesin zgjidhje krejt të kundërt.

Së pari, në të gjitha vendet islame, në përputhje me besimet fetare, eutanazia e drejtpërdrejtë është e ndaluar dhe barazohet me vrasjen. Irani nuk bën përjashtim. Në ligjin iranian, eutanazia nuk përmendet në mënyrë eksplicite në tekstet ligjore, por ka disa përjashtime që çojnë në një dënim më të butë në disa raste vrasjesh.

Një studim i kryer midis 55 mjekëve tregon se 98% e tyre mendojnë se eutanazia dhe vetëvrasja e asistuar nga mjeku është shkelje e dinjitetit njerëzor dhe ata nuk do të ishin të gatshëm të ndihmonin në të. Për sa më sipër, ende nuk ka përpjekje për ndërhyrje më të gjera për legalizimin e vrasjeve për mëshirë. Një sondazh i fundit në Turqi tregoi se 78% e pacientëve dhe 63% e mjekëve mendojnë se duhet të ekzistojë të paktën një formë eutanazie (në këtë, theksohet se nuk ka dallime të rëndësishme midis gjinisë, statusit martesor, nivelit arsimor. dhe mosha e pacientëve me qëndrim për eutanazinë).

Një linjë e tillë e rregullimit të kësaj çështjeje të ndjeshme e ka mbajtur ligjvënsin në Bosnje dhe Hercegovinë, e cila ka katër rregullore të ngjashme penale, sepse ky vend ka katër legjislacione (Bosnja dhe Hercegovina, Federata e Bosnje dhe Hercegovinës, Republika e Serbëve dhe Distrikti i Brckos). Së pari, në BeH, e cila konsiderohet si një kufi midis Evropës së krishterë dhe myslimane, jetojnë tre grupe etnike (myslimanë 40%, serbë32%  dhe kroatë 8%) . Këto pjesë të Bosnjës nuk kanë të njëjtën qasje për rregullimin e eutanazisë, edhe pse në pamje të parë mund të thuhet se nuk ka dallime në këto ligje penale. Është një vend specifik, i përbërë nga dy entitete (Federata e Bosnjës dhe Hercegovinës dhe Republika e Serbëve), dhe Distrikti Brcko. Të tre pjesët kanë legjislacionin e tyre. Për disa konsiderata është e rëndësishme të theksohet se në këtë territor vlejnë tre kode penale: Kodi Penal i Federatës së Bosnjës dhe Hercegovinës (më tej: CC FBH), Kodi Penal i rrethit Brcko (më tej: CC BD) dhe Kodi Penal i Republikës së Serbëve. (më tej: CC RS).

Në këtë pjesë të shtetit aplikohet një zgjidhje, e cila përkufizohet si vepër penale heqja nga jeta e një personi tjetër, e dënueshme me të paktën pesë vjet burg. Ligjvënësi bën dallimin mes kësaj, vrasjes së zakonshme, dhe vrasjes së shkallës së parë që përfshin shkaktimin e vdekjes së një personi tjetër në mënyrë mizore ose tinëzare; me sjellje të pamatur dhe të dhunshme; për arsye racore, kombëtare ose fetare; për përfitim, për të kryer ose fshehur një krim tjetër të rëndë; nga hakmarrja e pamëshirshme ose motive të tjera të ulëta; dhe vrasja e personelit zyrtar ose ushtarak në kryerjen e detyrave të sigurisë ose të detyrës për ruajtjen e rendit publik, arrestimin e autorit të krimit ose ruajtjen e personit të privuar nga liria (neni 166. KP FBH). Pothuajse të njëjtën dispozitë përmban edhe KP BD, e cila përveç kësaj ka një vrasje nga urrejtja (neni 163. KP BD). Përveç këtyre dy formave të vrasjes, këto ligje njohin një vrasje të provokuar, vrasje nga pakujdesia, vrasjen e një fëmije në lindje, nxitje për vetëvrasje dhe vetëvrasje të asistuar dhe ndërprerje të paligjshme të shtatzënisë. Prandaj, të gjitha ato privime nga jeta, që nuk bëjnë pjesë në këto të përcaktuara posaçërisht, bien nën vrasje ordinere. Në këtë mënyrë ata vëzhgojnë eutanazinë. Në pjesën e vendit ku jetojnë njerëz të besimit islam, vrasja nga mëshira barazohet me vrasjen e zakonshme, ndërsa ligjvënësi në RS e konsideron eutanazinë si vrasje të kryer në rrethana lehtësuese. Sipas tij, ai që privon nga jeta një person tjetër dënohet me të paktën pesë vjet burgim (maksimumi njëzet e pesë vjet burgim), por nëse vepra është kryer në rrethana lehtësuese, kryesi dënohet me burgim nga një deri në tetë vjet (neni 148. KP RS). Nga kjo rrjedh se ligjet penale të FBH dhe BD janë frymëzuar nga grupi i legjislacioneve që nuk privilegjojnë një vrasje me mëshirë, duke besuar se dhembshuria për gjendjen e keqe të të vrarëve nuk është një bazë e veçantë për një dënim më të butë. Nga ana tjetër, ligjvënësi në RS është në grupin që ka një pikëpamje dashamirës për këtë çështje.

Vrasja me mëshirë në Republikën e serbëve nga format e tjera të vrasjes dallon sipas motivit të ekzekutimit, i cili për nga natyra e tij është altruist, sepse qëllimi i tij është zbutja e dhimbjes dhe vuajtjes së viktimës/pacientit. Në teori është adoptuar një qëndrim se rrethanat veçanërisht lehtësuese ndodhin në situata të rralla dhe specifike. Këto rrethana ligjërisht dhe/ose etikisht justifikojnë plotësisht një vrasje të caktuar ose thjesht justifikojnë se autori nuk mund të vepronte ndryshe përveçse t'i privonte jetën një njeriu tjetër.

Megjithatë, duhet theksuar se barazimi i mprehtë i këtyre dy llojeve të vrasjeve nuk është i dëshirueshëm, sepse ka arsye të ndryshme që çojnë në pasoja negative. Pamja e eutanazisë si një vrasje e thjeshtë  në disa vende u mori jetën shumë anglezëve; kjo rezultoi në një shfaqje të turizmit të vdekjes, fenomeni ku banorët anglezë udhëtojnë drejt Zvicrës në spitalet dhe institucionet speciale për t'u eutanizuar apo vetëvrarë. Në fund të këtyre konsideratave, mund të përmendim se edhe në Shtetet e Bashkuara të Amerikës eutanazia ndalohet dhe barazohet me vrasje. Megjithatë, katër shtete (Oregon, Uashington, Montana dhe Quebec) përmes precedentëve të gjykatës dekriminalizuan vetëvrasjen e asistuar nga mjeku, si një procedurë që është shumë e ngjashme me eutanazinë.

Eutanazia në Holandë

Shoqatat e para për Holandën për shumë vite kanë qenë të lidhura me kanalet e bukura, parqet, mullinjtë e erës, muzetë e pasur dhe arkitekturën unike. Sot, ky vend njihet veçanërisht për dy gjëra: dekriminalizimin e kënaqësisë dhe shpërndarjes së drogave të lehta dhe eutanazinë e legalizuar dhe vetëvrasjen e asistuar. Rasti i parë i njohur i eutanazisë në Holandë daton në fillimin e viteve pesëdhjetë të shekullit të kaluar, kur mjeku kreu eutanazinë ndaj vëllait të tij, i cili ishte në fazën terminale të sëmundjes dhe që shkaktoi shumë dhimbje, ai pyeti vazhdimisht të vëllanë e tij për ti marrë jetën apo jo sepse i dhimbsej. Mirëpo, ky rast nuk kishte tërhequr shumë vëmendjen e publikut, ndryshe nga rasti Postma i vitit 1973, kur doktoresha u procedua për shkak se i kishte injektuar një dozë morfine nënës së saj, e cila kishte shëndet shumë të dobët, por nuk u sëmur për vdekje. Në këtë rast shumë emocional, gjykata dënoi një mjek me një vit dënim me kusht, por të cilit nuk i është bërë ekzekutimi. Kjo u pasua nga rastet në Amsterdam në 1977, Roterdam në 1981 dhe Alkmaar në 1982.

Rritja e shpejtë e numrit të eutanazive të kryera ka çuar në dyshimin e legalizimit të saj, kryesisht falë aktiviteteve të Shoqatës Holandeze të Eutanazisë Vullnetare (Nederlands Vereniging voor Vrijwillige Euthanazie (NVEEJ). Parlamenti holandez në dimrin e 1993 arriti një kompromis midis dy koncepte të kundërta në çështjen e eutanazisë.

Këto standarde dhe procedura zbatohen në praktikën mjekësore dhe praktikën e gjykatave që ndjekin krimet për privimin nga jeta për shkak të mëshirës, dhe nuk ka një doktrinë të gjerë teorike dhe ligjore për këtë çështje, duke ofruar udhëzime për të kuptuar aktin e eutanazisë Prandaj, ligji është vetëm “maja e ajsbergut”.

Holanda përcaktoi kushtet liberale të nevojshme për ekzekutimin e eutanazisë. Së pari, duhet theksuar se Ligji për ndërprerjen e jetës nuk përmban termin eutanazi, por përdor termin ndërprerje të jetës sipas kërkesës, pa dhënë përkufizimin e tij, megjithëse udhëzimet në vitet '80 të shekullit XX përdorën termin eutanazia. Sipas ligjit, eutanazia lejohet me plotësimin e kushteve të mëposhtme:

  1. Kërkesa buron nga pacienti dhe jepet në mënyrë të lirë dhe vullnetarisht;
  2. Pacienti vuan dhimbje të patolerueshme, të cilat nuk mund të lehtësohen:
  3. Pacienti është i vetëdijshëm për gjendjen dhe perspektivat e tij mjekësore;
  4. Eutanazia është streha e fundit për pacientët, sepse nuk ka alternativë tjetër;
  5. Mjeku, i cili duhet të kryejë një eutanazi, është konsultuar më parë me një koleg që ka përvojë në këtë fushë, i cili ka ekzaminuar një pacient dhe ka rënë dakord që të plotësohen të gjitha kushtet për eutanazi ose vetëvrasje të asistuar, dhe
  6. Eutanazia ose vetëvrasja e asistuar kryhet me kujdesin e nevojshëm.

Prandaj, mjeku që kryen eutanazinë do të mbrohet nga ndjekja penale vetëm nëse i plotëson të gjitha kërkesat thelbësore dhe procedurale. Kjo është arsyeja pse eutanazia është subjekt i kontrollit. Për të marrë informacionin nëse ata kanë kryer një krim, mjekët ndonjëherë duhet të presin një periudhë prej tetë muajsh nga eutanazia e kryer. Në fakt, mjeku pasi e ka kryer eutanazinë ka për detyrë të plotësojë protokollin përkatës dhe të informojë për eutanazinë patologun komunal, duke plotësuar formularin përkatës dhe duke i bashkangjitur të gjitha dokumentet e nevojshme.

Edhe pse në një moment në këtë vend u ngrit çështja e ekzistencës së kulturës së vdekjes, e cila u shkaktua nga numri i vdekjeve të hershme të pacientëve, Shoqata Mjekësore Mbretërore Hollandeze (Koninklijke Nederlandsche tot beverdering der Geneeskunst (KNMG)), kohët e fundit, ndër tjera, përsëriti se ligji për ndërprerjen e jetës duhet të jetë një përjashtim, jo ​​rregull, dhe se kjo procedurë nuk do të bëhet kurrë një standard, megjithëse një numër mjekësh nuk e konsiderojnë eutanazinë si një masë të jashtëzakonshme, e cila do të kërkonte ushtrimin e kontrollit social të tij.

Megjithatë, studimet tregojnë se në Holandë eutanazia është një mënyrë më e pranuar e përfundimit të jetës. Krahasuar me vitin 1975, kur 52, 6% e popullsisë e mbështeste këtë formë të privimit nga jeta; në vitin 1988 kjo përqindje ishte 88%.

Përkrahësit e kësaj forme të privimit nga jeta konstatojnë se përcaktuesi kryesor në këtë proces duhet të jetë vetëvendosja, sepse respektimi i jetës përfshin shmangien e vdekjes së padenjshme. Përveç kësaj, teoritë ligjore dhe mjekësore thonë se pacientët nuk kanë frikë nga eutanazia, por frika e tyre më e madhe është se kërkesa e tyre për eutanazi do të refuzohet.

Për sa i përket statistikave të eutanazisë, mund të vërejmë se ka dallime të konsiderueshme në lidhje me vitet e ndryshme të vëzhgimit. Kështu, në vitin 2001, në Holandë ishin 3500 raste eutanazie, ndërsa në vitin 2005 ishin 2297 eutanazia të kryera, që përfaqësojnë 1,7% të të gjitha vdekjeve në vend. Megjithatë, në vitin 2010 janë regjistruar 2,910 raste të eutanazisë, 182 raste të vetëvrasjes së asistuar dhe 44 raste me elementë të të dyja llojeve të këtyre privimeve nga jeta, që përfaqësojnë 2,3% të vdekjeve totale. Në vitin pasardhës ka pasur 3695 njoftime, të cilat paraqesin rritje të ndjeshme të numrit të vdekjeve në këtë mënyrë, krahasuar me një vit më parë. Arsyeja kryesore në të gjitha periudhat e vëzhguara që i çoi pacientët në këtë hap ishte ekzistenca e kancerit. Megjithatë, është e rëndësishme të përmendet fakti se në secilin prej viteve të analizuara ka disa raste kur mjeku nuk ka respektuar rregullat e punës. Për shembull, në vitin 2011 janë regjistruar katër raste të tilla. Në ndryshim nga ky fakt, ndjekjet penale janë të rralla. Për shembull, ndërmjet viteve 1981 dhe 1997 u ndoqën penalisht vetëm 20 mjekë, nga të cilët nëntë u dënuan, por me dënim simbolik (gjashtë me dënim me kusht dhe tre me gjobë). Më pas, nisur nga sa më sipër, duhet të theksojmë se në publikun profesionist holandez ka perceptime se rastet e eutanazisë në fakt nuk ekzistojnë. Arsyeja e këtij mendimi është se shumica e rasteve kanë të bëjnë me pacientë të sëmurë terminalë (kancer), të cilët kanë vuajtur shumë dhe kanë marrë doza masive medikamentesh.

Eutanazia në Belgjikë

Ideja e legalizimit të eutanazisë në Belgjikë lindi në fillim të viteve 80 të shekullit XX, në aksionin e dy shoqatave për të drejtën për të vdekur me dinjitet. Megjithatë, ndryshe nga Holanda, Belgjika nuk kishte një histori të gjatë të kryerjes së eutanazisë dhe ndjekjes penale të mjekëve dhe nuk mundi të vendoste udhëzimet e duhura dhe i çoi ligjvënësit në një reagim më të shpejtë. Në të njëjtën kohë, kjo nuk do të thotë se kishte mjekë që praktikonin në hije dhe mbështesnin idenë e eutanazisë. Sipas disa studimeve, ato u kryen në fund të viteve '90 të shekullit të kaluar, në Flanders afërsisht 5%  e numrit të përgjithshëm të vdekjeve e përbënte eutanazia e përdorimit të drogës me qëllim të shkurtimit të jetës së pacientit. Vëmendje të veçantë zgjoi fakti se 3,2% deri në 3,8% e privimit nga jeta ishte pa kërkesë të qartë të pacientit.

Ligji për Eutanazinë u miratua më 16 maj 2002. Në Belgjikë, përpara miratimit të ligjit, nuk kishte udhëzime apo praktikë gjyqësore në lidhje me vrasjen për mëshirë. Prandaj, ligji belg është shumë më i detajuar se ligji holandez, i cili ishte më shumë rezultat i një lloj kodifikimi të rregulloreve. Për këto arsye, ligjvënësi belg nxori dispozita të detajuara, me qëllim që të ofronte një nivel më të madh mbrojtjeje dhe sigurie për mjekët dhe pacientët.

Karakteristikë e këtij ligji është se ligjvënësi si në titull ashtu edhe në tekst përdor një term eutanazi, i cili përkufizohet si marrja me dashje e jetës së një personi me kërkesë të tij. Përkufizimi, si term, nga njëra anë, është marrë nga ligji dhe teoria holandeze; ndërsa nga ana tjetër, ligji aktual holandez nuk përdor as termin dhe as përkufizimin. Në këtë pikë, është e nevojshme të tërhiqet vëmendja për faktin se ligji belg për eutanazinë nuk e rregullon në mënyrë specifike vetëvrasjen e asistuar dhe arsyeja për këtë mund të gjendet në faktin se asnjëherë nuk ka qenë një nevojë sociale për të rregulluar vetëvrasjen e asistuar si një krim i veçantë, dhe dallimi mes tij dhe vrasjes me mëshirë është minimal. Prandaj, rregullimi i vetëvrasjes së asistuar në këtë ligj ishte i tepërt; siç është përmendja e tepërt që mjekët duhet ta bëjnë këtë procedurë me kujdesin dhe vëmendjen e duhur.

Kërkesat mbi të cilat akti i eutanazisë nuk do të përbëjë vepër penale janë vendosur pothuajse në të njëjtën mënyrë si në legjislacionin holandez. Para kryerjes së privimit nga jeta të pacientit, mjeku duhet të informojë pacientin për shëndetin dhe pritshmëritë e tij për jetën, të diskutojë me të për kërkesën për eutanazi dhe për opsionet e kujdesit paliativ, si dhe për pasojat e vendimit. Pacienti dhe mjeku duhet të punojnë së bashku dhe të arrijnë në përfundimin se nuk ka alternativë të arsyeshme për situatën e pacientit dhe se kërkesa e tij është bërë vullnetarisht. Më pas, mjeku duhet të bindet për vuajtjet e përhershme fizike dhe/ose mendore të pacientit dhe për faktin se kërkesa është bërë e përhershme. Për të qenë të sigurt, mjeku duhet të bëjë më shumë intervista me pacientin, por të shtrira në një periudhë më të gjatë, për të ndjekur më mirë zhvillimin e gjendjes mendore të tij. Mjeku gjithashtu duhet të konsultohet me një mjek tjetër për gjendjen e pacientit dhe ta informojë atë për kërkesën për eutanazi. Një mjek tjetër do të shqyrtojë të dhënat mjekësore dhe do të bisedojë me pacientin. Ai duhet të jetë i sigurt në vuajtjet e pacientit që nuk mund të zbuten. Gjetjet e tij duhet të dokumentohen. Ai duhet të jetë plotësisht i pavarur nga pacienti dhe ushtruesi i detyrës gjithashtu, dhe duhet të jetë kompetent për të dhënë një mendim për sëmundjen në fjalë, i cili do të informojë pacientin. Kërkesa tjetër lidhet me çështjet mjekësore, së pari me infermierët.

Numri i eutanazive të kryera në Belgjikë u rrit pak pas legalizimit dhe ngriti pyetjen nëse privimi nga jeta e hirit është praktikë normale mjekësore apo jo. Sipas Raportit të vitit 2004, në vitin 2003 janë kryer 259 privime të mëshirshme të jetës, që është mesatarisht rreth 17 eutanazi në muaj, pra 0,2% e numrit të përgjithshëm të vdekjeve në këtë vend. Numri më i madh i pacientëve si shkak të këtij akti vuri në dukje lloje të ndryshme të pashërueshme të kancerit dhe rreth 60% e tyre kërkuan të kryenin eutanazinë në spital. Në vitin 2004 dhe 2005 janë kryer 742 eutanazi ligjore (që ishte 0,36% e numrit të përgjithshëm të vdekjeve). Prej tyre, 77% e pacientëve ishin të moshës nga 40 deri në 79 vjeç, dhe nga numri i përgjithshëm i vdekjeve nga eutanazia, 83% e pacientëve vuanin nga kanceri. Megjithatë, numri i eutanazive të kryera është rritur me shpejtësi gjatë viteve në vijim, kështu që në vitin 2008 u raportuan rreth 500 eutanazi (që është pak më pak se një vit më parë, kur raportuan 924 vdekje), dhe në vitin 2009 kishte 1.526 vdekje nga eutanazia, që është 0, 7% e numrit të përgjithshëm të vdekjeve.

Afërsisht 80% të rasteve, arsyeja për të kërkuar vrasjen e mëshirës ishte një kancer. Sipas Raportit të vitit 2012 (që i referohet periudhës 2010-2011), arsyeja e eutanazisë ishte kanceri në 75% të rasteve.

Përshtati. /Liberale.al

Liberale Newsroom

Poll
SHQIPENGLISH